Nếu bạn đang tìm một món quà sức khỏe Hàn Quốc cho cha mẹ, người thân hay đối tác, rất có thể bạn sẽ gặp một “rừng” tên gọi như sâm tươi, bạch sâm, hồng sâm, hắc sâm và cả thiên sâm. Nhìn qua thì tưởng là nhiều loại khác nhau, nhưng thực tế phần lớn là các trạng thái chế biến khác nhau của nhân sâm Hàn Quốc, chứ không phải những loài cây hoàn toàn tách biệt. NCCIH cho biết Asian ginseng, còn gọi là Korean ginseng, có tên khoa học là Panax ginseng; trong đó red ginseng và white ginseng là hai cách xử lý khác nhau của cùng một loại sâm. ([nccih.nih.gov])
Hiểu đúng các dạng sâm sẽ giúp bạn chọn quà dễ hơn rất nhiều: người thích vị tự nhiên có thể hợp sâm tươi hoặc bạch sâm; người cần món quà quen thuộc, dễ nhận diện thường chọn hồng sâm; người đã quen dùng sâm và thích dòng chế biến sâu có thể để ý hắc sâm; còn thiên sâm thường được nhắc đến như một cấp độ tinh tuyển của sâm nguyên củ trong phân khúc quà biếu cao cấp. Với người mua, điều quan trọng không chỉ là tên gọi mà còn là cách chế biến, độ tiện dùng và mục đích tặng quà. ([nccih.nih.gov])
Nhân sâm Hàn Quốc là gì, và vì sao lại có nhiều tên gọi?
Nhân sâm Hàn Quốc thường được hiểu là Panax ginseng, một loài sâm thuộc nhóm Asian ginseng. Theo NCCIH, loài này có nguồn gốc ở vùng Viễn Đông, bao gồm Hàn Quốc, Đông Bắc Trung Quốc và vùng viễn đông Siberia. Trong thực tế thương mại, tên gọi “Korean ginseng” nhấn mạnh xuất xứ và truyền thống sử dụng lâu đời của Hàn Quốc. ([nccih.nih.gov])
Điểm khiến nhiều người dễ nhầm là cùng một củ sâm có thể đi qua nhiều cách xử lý khác nhau: làm khô tự nhiên, hấp rồi sấy, cô đặc thành cao, nghiền thành bột hoặc ngâm mật ong. MFDS của Hàn Quốc phân biệt rõ các khái niệm như fresh ginseng, geonsam và hongsam; trong đó geonsam là sâm được làm khô, còn hongsam là sâm đã hấp hoặc luộc rồi mới sấy khô. ([mfds.go.kr])
1) Sâm tươi: gần với trạng thái tự nhiên nhất
Sâm tươi là củ sâm mới thu hoạch, chưa qua sấy khô hay hấp chín. Với dạng này, củ sâm giữ gần nhất đặc tính nguyên liệu ban đầu nên thường được xem là “đầu vào” để chế biến thành các sản phẩm khác. Trên hệ thống của KGC, khu tiếp nhận fresh ginseng cũng được mô tả là nơi nhận củ sâm mới từ nông trại trước khi bước vào các công đoạn chế biến tiếp theo. ([kgc.co.kr])
Về mặt sử dụng, sâm tươi khá “tự nhiên” nhưng lại kén cách bảo quản hơn. Người mua phải chú ý độ tươi, thời gian vận chuyển và điều kiện lưu trữ. Vì vậy, nếu mục đích là tặng quà, sâm tươi thường hợp với người đã quen dùng sâm hoặc có nhu cầu tự chế biến theo cách riêng. ([kgc.co.kr])
2) Bạch sâm: sâm khô, nhẹ vị và dễ bảo quản hơn
Bạch sâm là cách gọi phổ biến ở Việt Nam cho nhóm sâm được làm khô sau thu hoạch, thường bằng nắng, khí nóng hoặc phương pháp khác mà không đun sôi. Trong tài liệu quy chuẩn của MFDS, geonsam được mô tả đúng theo nhóm này, và Taegeuksam cũng được xếp chung trong nhóm sâm khô. ([mfds.go.kr])
So với sâm tươi, bạch sâm có độ khô cao hơn, bảo quản tiện hơn và thường mang cảm giác “nhẹ” hơn trong chế biến. Vì ít qua xử lý nhiệt mạnh, bạch sâm thường được người tiêu dùng xem là lựa chọn trung tính: không quá nguyên bản như sâm tươi, cũng chưa đậm màu và đậm vị như hồng sâm. ([mfds.go.kr])
3) Hồng sâm: dạng phổ biến nhất khi mua quà biếu